ဆီးခ်ိဳ-၂၏ အေစာပုိင္း အဆင့္တြင္ ေရာဂါျဖစ္ေစေသာ အဓိက ခ်ိဳ႔ယြင္းခ်က္မွာ အင္ဆူလင္သတၱိမတုိးျခင္း ျဖစ္သည္။ သုိ႔ျဖစ္၍ ယင္းအဆင့္တြင္ ေသြးအတြင္းရွိ အင္ဆူလင္ ပမာဏသည္ မ်ား၍ေနသည္။ ဤအဆင့္၌ ေသြးအတြင္း သၾကားဓာတ္ပမာဏကုိ ေလွ်ာ့ခ်ရန္အတြက္ အင္ဆူလင္အေပၚတုံ့ျပန္မွု တုိးေစရန္ (တနည္း- အင္ဆူလင္တုိးေစရန္) ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ျဖစ္ေစ အသည္း3<မွ ဂလူးကုိစ့္ဓာတ္ ထုတ္လုပ္မွုကုိ တားဆီးရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ျဖစ္ေစ ေဆး၀ါးမ်ားေပးၾကသည္။ ေရာဂါ အေျခအေန ပုိမုိဆုိးရြားလာေသာအခါ အင္ဆူလင္ ထုတ္လုပ္မွု ပါ က်ဆင္းလာသည္။ ထုိအခါ အင္ဆူလင္ကုထုံး**¹ ပါ လုိအပ္လာရေလ့ရွိသည္။
ဆီးခ်ိဳ-၂ ျဖစ္ေစေသာ ေရာဂါ အေၾကာင္းရင္းႏွင့္ ေရာဂါျဖစ္စဥ္အေပၚ သုံးသပ္ထားေသာ သီအုိရီ ေျမာက္ျမားစြာ ရွိသည္။ ၀မ္းဗုိက္ပုိင္းအဆီမ်ားျခင္း**² (ခါး ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ ကုိယ္တြင္းကလီစာမ်ား အဆီဖုံးျခင္း ) သည္ “အင္ဆူလင္ကုိ ခုခံျခင္း” ျဖစႏုိင္စြမ္း**³ ရွိသည္။ ၀မ္းဗုိက္ အဆီျပင္သည္ အဒီပုိကုိင္းစ္***¹ ဓာတုပစၥည္းကုိ ထုတ္လုပ္ႏုိင္စြမ္းရွိသည္။ အဒီပုိကုိင္းစ္သည္ ဂလူးကုိစ့္ထိန္းသိမ္းေရးစနစ္ ကုိ က်ဆင္းေစသည္။ အဆီမ်ား အ၀လြန္ျခင္းကုိ ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား-၂ ျဖစ္သူမ်ား၏ ၅၅ ရာခုိင္ႏွုန္းတြင္ ေတြ႔ရသည္။ အျခား ျဖစ္ႏုိင္စြမ္း အခ်က္မ်ားတြင္ အသက္အရြယ္ ၾကီးလာျခင္းလည္း ပါ၀င္သည္။ ( ေျမာက္အေမရိကရွိ အသက္ၾကီးသူမ်ား၏ ၂၀ရာခုိင္ႏွုန္းတြင္ ဆီးခ်ိဳရွိသည္။) ထုိ႔ျပင္ မိသားစုေရာဂါ ရာဇ၀င္ လည္းပါ၀င္သည္။ (အမ်ိဳးအစား-၂ သည္ ေဆြမ်ိဳး အရင္းအျခာအတြင္း ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ရွိမွုနွင့္ အေတာ္ေလး ပတ္သက္ဆက္ႏႊယ္မွုရွိသည္။)
ေနာက္ဆုံးဆယ္စုႏွစ္အတြင္းတြင္ ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား-၂ သည္ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ားတြင္ပါ အျဖစ္မ်ားလာသည္ကုိ ေတြ႔ရသည္။ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ရွိသည္မွာ အခ်ိဳ႔ေနရာမ်ားရွိ ကေလးငယ္မ်ား ဤဆယ္စုႏွစ္ အတြင္း အ၀လြန္လာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပမည္။ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ကလည္း ဆီးခ်ိဳ လတ္တေလာ အျဖစ္မ်ားလာရျခင္းအေပၚ သက္ေရာက္မွု ရွိမည္။ ဆီးအတြင္း ဘစ္ဖီေနာ ေအ***³ ေတြ႔ရွိရျခင္း ႏွင့္ ဆီးခ်ိဳ-၂ ဆက္စပ္မွုကုိ ေတြ႔ရသည္။
ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား-၂ကုိ ေရွးဦးစြာ ကုိယ္လက္လွုပ္ရွား ေလ့က်င့္ခန္းျပဳလုပ္ျခင္း (တုိက္တြန္းထားေသာ အားကစားမ်ားႏွင့္ တားျမစ္ထားေသာ အားကစားမ်ားကုိ ၾကည့္ရန္ ဤေနရာကုိ ႏွိပ္ပါ။)ကစီဓာတ္- ကာဘုိဟုိက္ဒရိတ္ဓာတ္ စားသုံးမွု ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း မ်ားျဖင့္ ကုသသည္။ ၄င္းတုိ႔က အင္ဆူလင္တုိးမွု (တနည္း- အင္ဆူလင္သတၱိကုိ ခုခံမွု ေလ်ာ့နည္းေစျခင္း ဟုလည္းဆုိႏုိင္မည္)ကုိ ျပန္လည္ထိန္းသိမ္းေပးသည္။ တခါတရံ၌ ဤသုိ႔ထိန္းသိမ္းယုံမွ်ႏွင့္ ေက်နပ္ဖြယ္ သၾကားဓာတ္ပမာဏကုိ ရရွိေကာင္း ရရွိႏုိင္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ အင္ဆူလင္ခုခံမွု ျဖစ္ႏုိင္စြမ္းမွာ ေလ်ာ့က်မသြား။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အစားအေသာက္၊ ေလ့က်င့္ခန္းနွင့္ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့ျခင္း မ်ားကုိ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ လုိသည္။ ေနာက္တစ္ဆင့္မွာမူ (လုိအပ္ပါက) ဆီးခ်ိဳေသာက္ေဆးမ်ား ေပးျခင္းျဖစ္သည္။
အမ်ိဳးအစား-၂ တြင္ အင္ဆူလင္ထုတ္လုပ္မွုသည္ အနည္းငယ္သာ က်ဆင္းတတ္သျဖင့္ (အင္ဆူလင္ ကုထုံးကုိ မသုံးေသးဘဲ ) ပန္ကရိယ၏ ဘီတာဆဲလ္မွ အင္ဆူလင္ကုိ ကုိယ္တုိင္ထုတ္လုပ္ႏုိင္ေစရန္ အားေပးေသာ ေသာက္ေဆးမ်ိဳး( ဥပမာ ဆာဖြန္ႏုိင္းယူရီးယား- sulfonyluria) ေပးႏုိင္သည္။ သုိ႔မဟုတ္ အသည္းမွ ဂလူးကုိစ့္-သၾကားဓာတ္ ထုတ္လုပ္မွုကုိ ထိန္းသိမ္းေပးျပီး အင္ဆူလင္ခုခံမွု ကုိေလွ်ာ့ခ်ေပးေသာ ေသာက္ေဆး(ဥပမာ မက္ေဖာ္မင္-metformin) ေပးႏုိင္သည္။ သုိ႔မဟုတ္ အင္ဆူလင္ခုခံမွုကုိ အေတာ္မ်ားမ်ား ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏုိင္ေသာ ေသာက္ေဆး(ဥပမာ သုိင္ရာဇုိလီ ဒုိင္နီဒီအုန္း- thiazolidinediones) ကုိေပးႏုိင္သည္။
ေသာက္ေဆးေပးျပီးကုသျခင္းသည္ ေရာဂါေႏွာင္းပုိင္းတြင္ အင္ဆူလင္ထုတ္လုပ္ေသာ ဘီတာဆဲလ္မ်ား ထပ္မံပ်က္စီးျခင္းေၾကာင့္ လူနာအေပၚ ေဆး၏ သက္ေရာက္မွု က်ဆင္းလာမည္။ ထုိအခ်ိန္တြင္ သၾကားဓာတ္ပမာဏကုိ ပုံမွန္သုိ႔မဟုတ္ ပုံမွန္နီးပါး ထိန္းသိမ္းႏုိင္ရန္ အင္ဆူလင္ကုထုံးကုိ သုံးရမည္ျဖစ္သည္။
Dr.lwanwai
.
ေအာက္ေျခမွတ္စု
1 :insulin resistance
2 :reduced insulin sensitivity
3 :liver အသည္းသည္ ကာဘုိဟုိက္ဒရိတ္ ( ကစီဓာတ္) မက္တာဘုိးလစ္ ျဖစ္စဥ္ ႏွင့္ ပရုိတင္း( အသားဓာတ္)မက္တာဘုိးလစ္ျဖစ္စဥ္ အတြက္ အေရးၾကီးသည္။
အင္ဆူလင္ကုထုံး**¹insulin theraphy
၀မ္းဗုိက္ပုိင္းအဆီမ်ားျခင္း**²central obesity အ၀လြန္ျခင္းတြင္ ၀မ္းဗုိက္ပုိင္းအဆီမ်ားျခင္းႏွင့္ တကုိယ္လုံး အဆီမ်ားျခင္းဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္။
ျဖစ္ႏုိင္စြမ္း**³risk ေရာဂါကုိ အားေပးအားေျမာက္ျပဳသည့္ အခ်က္။ ဤအခ်က္သည္ ေရာဂါကုိ မုခ်မေသြျဖစ္ေစေသာ အခ်က္ကားမဟုတ္။ ေရာဂါကုိ ျဖစ္မည္ဆုိက ျဖစ္ႏုိင္ေအာင္ အားေပးေသာ အခ်က္သာလွ်င္ျဖစ္သည္။
အဒီပုိကုိင္းစ္***¹adipokines
ဘစ္ဖီေနာ ေအ***³bisphenol A
စိတ္ဝင္စားစရာဘဲ ခဏေနမွ ၿပန္လာဖတ္မယ္။
ေဆးပညာေပးကို ဖတ္မွတ္သြားပါတယ္—
ေဝငွသည့္အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ရွင္—
ေသျခာ လာဖတ္ပါတယ္ ေဒါက္တာရွင္႔
ေက်းဇူးပါ—
အလြန္ဗဟုသုတရပါတယ္
မွတ္သားစရာခ်ည္းပါပဲ… ကိုလြမ္းေ၀…
ဗဟုသုတအတြက္ သာဓုဗ်ာ..သာဓု..သာဓု.. ဒီလိုဘေလာဂ့္မ်ိဳးက ရွားတယ္ဗ်။ တကယ့္ အက်ိဳးျပဳကိုး။
သႀကၤန္ေရလို ေအးျမပါေစ
ျမန္မာျပည္သူမ်ား သာယာဝေျပာပါေစ
ၿငိမ္းခ်မ္းၾကပါေစ
ဘဝ နဲ႔ ဆႏၵတထပ္တည္းက်ၾကပါေစ