ဂရိစကားျဖစ္ေသာ ဒုိင္ယာဘိတိစ္( Diabetes) ၏ အဓိပၸါယ္မွာ ဆီးသြားျခင္းဟူ၍ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ ေဆးပညာစကားလုံး ဆီးခ်ိဳဟူသည္မွာ ဒုိင္ယာဘိတိစ္ မ်ားထဲမွ တစ္ခုျဖစ္ေသာ ဒုိင္ယာဘိတိစ္ မလုိက္တပ္စ္ ( Diabetes mellitus) ျဖစ္သည္။ အျခား ဆီးသြားမ်ားေသာ ေရာဂါမ်ားအနက္ ထင္ရွားသည္မွာ ဒုိင္ယာဘိတိစ္ အင္ဆိပိဒပ္စ္ (Diabetes insipidus) ျဖစ္သည္။ ဒုိင္ယာဘိတိစ္ အင္ဆိပိဒပ္စ္သည္ ဦးေႏွာက္ အတြင္းရွိ ပစ္က်ဴထရီဂလင္း* အၾကိတ္ျဖစ္ေပၚမွုေၾကာင့္ ျဖစ္ေလ့ရွိသည္။ ယင္းေရာဂါသည္ ေဖာ္ျပေနဆဲ ဆီးခ်ိဳႏွင့္ ဆီးသြားမ်ားျခင္း၊ ေရငတ္ျခင္း စေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား၌ ဆင္တူေသာ္လည္း ျခားနားေသာ ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္သည္ကုိ သတိမူရပါမည္။

ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ၾကီး က ဆီးခ်ိဳေရာဂါ လူနာ အေရအတြက္သည္ ခရစ္သကၡရာဇ္၂၀၃၀ တြင္ သန္း၃၅၀ ေက်ာ္အထိ မ်ားျပားလာမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။ အစုိးရမ်ားနွင့္ အစုိးရမဟုတ္ေသာ က်န္းမာေရး ေထာက္ပံ့မွုအဖြဲ႔မ်ားသည္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ပညာေပးေရး၊ ေရာဂါ အမည္ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ေရး ႏွင့္ ဆီးခ်ိဳေၾကာင့္ နာတာရွည္ မစြမ္းမသန္ျဖစ္မွုမ်ားအတြက္ ကုသမွုေပးေရး အစီအစဥ္မ်ားကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနသည္။

ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား-၁ ဟူသည္မွာ ယခင္က ေခၚေ၀ၚလာခဲ့ၾကေသာ ကေလးဆီးခ်ိဳ (ခ်ိဳင္းဟုဒ္)¹*လူငယ္ဆီးခ်ိဳ(ဂ်ဴဗင္ႏုိင္း) ²*ႏွင့္ အင္ဆူလင္မွီခုိဆီးခ်ိဳ³* ဟူေသာ စကားလုံးမ်ားကုိ အစားထုိးထားျခင္းျဖစ္သည္။ ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား-၂ သည္လည္း ယခင္က ေခၚေ၀ၚလာခဲ့ေသာ သက္ၾကီးဆီးခ်ိဳ¹**အ၀လြန္ဆက္ႏႊယ္ဆီးခ်ိဳ ²**၊ အင္ဆူလင္ မမွီခုိဆီးခ်ိဳ ³**တုိ႔ကုိ အစားထုိး ေခၚေ၀ၚထားျခင္းျဖစ္သည္။

စင္စစ္ ၄င္းအမ်ိဳးအစား ႏွစ္မ်ိဳးအတြင္း အက်ဳံးမ၀င္ေသးေသာ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမ်ား ရွိေသးေသာ္လည္း ပညာရွင္ အမ်ားအျပားလက္ခံႏုိင္ေသာ အေနအထားႏွင့္ အမ်ိဳးအစားခြဲျခားရန္ ေလာေလာဆယ္မျဖစ္ႏုိင္ေသးပါ။ သုိ႔ေသာ္ ဆီးခ်ိဳကုိ ေလ့လာေနေသာ ပင္ရင္း႒ာန အေတာ္မ်ားမ်ားကမူ အမ်ိဳးအစား-၃ ကုိ ထပ္မံ သတ္မွတ္သည္။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ဆီးခ်ိဳ***¹အင္ဆူလင္မတုိးျခင္း ေပါင္းစပ္ပါ၀င္ေနေသာ ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား ၁ ***²အင္ဆူလင္ထုိးရန္လုိေသာ ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား -၂ ***³ ၊ နွင့္ ဆုိင္းင့ံ ေအာ္တုိအင္မ်ဴး ဆီးခ်ိဳေရာဂါ *******တုိ႔ကုိ ေပါင္းစပ္၍ ဆီးခ်ိဳ အမ်ိဳးအစား -၃ ဟူ၍ သတ္မွတ္သည္။

ထုိ႔ျပင္ လူငယ္မ်ားတြင္ ျဖစ္ေသာ သက္ၾကီးဆီးခ်ိဳ အမ်ိဳးအစားလည္း ရွိေသးသည္။ အဂၤလိပ္ေဆးပညာစကားလုံးႏွင့္ MODY(maturity onset diabetes of the young) ဟုေခၚရသည္။ ယင္းမွာ မ်ိဳးရုိးဗီဇႏွင့္ သက္ဆုိင္ျပီး ဂ်င္းတစ္ခု ခ်ိဳ႔ယြင္းေသာ ေရာဂါျဖစ္သည္။ ယင္းေရာဂါသည္ မ်ိဳးရုိးလုိက္ျခင္း သိသာစြာျဖစ္ျပီး အသက္သုံးဆယ္ ေက်ာ္လြန္ေသာအခါ ဆီးခ်ိဳ အမ်ိဳးအစား-၂ ၏အေနအထား အတုိင္း ေပၚေပါက္လာသည္။

အမ်ိဳးအစားခြဲျခားျခင္း (မာတိကာ)

ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား-၁
ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား-၂
ကုိယ္၀န္ေဆာင္ဆီးခ်ိဳ
အျခားဆီးခ်ိဳမ်ား

Dr.lwanwai

foot notes;

*pituitary gland; ဦးေႏွာက္အတြင္း တည္ရွိျပီး အလြန္အေရးၾကီးေသာ ေဟာ္မုန္းမ်ား ထုတ္လုပ္ေသာ ဂလင္း တစ္မ်ိဳး။

¹*childhood-onset diabetes

²*juvenile diabetes

³*Insulin dependent diabetes mellitus(IDDM)

¹**adult-onset diabetes

²**obesity-related diabetes

³**non-insulin-dependent diabetes mellitus (NIDDM)

***¹ gestational diabetes mellitus

***²insulin-resistant type 1 diabetes

***³type 2 diabetes which has progressed to require injected insulin

******latent autoimmune diabetes

Comments
  1. အကိုေရ…က်ေနာ္လဲ ညအိပ္တိုင္းေရအရမ္းငတ္တယ္..
    တစ္ခုခုမ်ားၿဖစ္ေနမလား

    • Dr.lwanwai says:

      ေရာဂါ လကၡဏာနဲ႔ ဆုိင္တဲ့ အပိုင္းက်ရင္ လာဖတ္ဦးေပါ့ညီ။ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။ မစုိးရိမ္ပါနဲ႔။

  2. ဖတ္သြားၿပီ ကိုလြဏ္းေ၀။
    ဆက္ပါအုံး ဆရာ..

    • Dr.lwanwai says:

      မခ်ိဳသင္းေရ… စတမ္းဆဲလ္ၾကီးေအာင္ျမင္ရင္ ေပ်ာက္ေအာင္ကုႏုိင္မယ္ဗ်… က်ေနာ္လည္း ႏုိင္တဲ့ဘက္က ၀င္ကူတဲ့သေဘာပါပဲ။ ဆီးခ်ိဳက အျဖစ္မ်ားလာေတာ့မဲ့ သေဘာရွိတာကုိးဗ်ာ…လာလာဖတ္ေပးတာ ေက်းဇူးပါ။

  3. ေဒါက္တာလြဏ္းေဆြ ရဲ႔ ညီ မဟုတ္ဘူးကိုး။ အရင္ပို႔စ္က ကြန္မန္႔ျပန္ဖတ္မွ စာျပန္ထားတာ သိရတယ္။ ေဆာရီးပါ ဆရာ။

  4. ဟုတ္အကို က်ေနာ္စိတ္ဝင္စားပါတယ္..ဗဟုသုတလဲရပါတယ္..လာဖတ္ေနအံုးမွာပါ အကို

    • Dr.lwanwai says:

      ဆီးခ်ိဳေၾကာင့္ျဖစ္တာမ်ိဳးက ဆီးအလြန္သြားတယ္။ ခဏခဏလည္းသြားတယ္။ မသြားဘဲလည္း မေနႏုိင္ဘူး။ အၾကိမ္ေရေကာ ဆီးပမာဏေကာ မ်ားတတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ေရငတ္တတ္တယ္။ ေရထပ္ထပ္ေသာက္ရတယ္။ ေရေသာက္ေတာ့ ဆီးထပ္သြားတယ္။ ဒါမ်ိဳးပါ။

      အမ်ားစုသာမန္အားျဖင့္ေတာ့ စိတ္ပင္ပန္းရင္ ေရငတ္တယ္။ ေရေသာက္ေတာ့ ဆီးသြားတယ္။ မသြားခ်င္ရင္လည္း သုံးေလးနာရီ ထိန္းထားရင္ ျဖစ္တယ္။ ထိန္းထားလုိ႔ရတယ္။ ဒါကေတာ့ စိတ္ေၾကာင့္ျဖစ္တာပဲ။ ခ်င့္ခ်ိန္ႏုိင္ေအာင္ပါ။

  5. Dream says:

    မွတ္သားစရာေတြပါ… အရင္က မက္မက္အေမလည္း အဲလုိပဲ… ညဖက္ အိပ္လို႔ မရဘူး.. ခဏခဏ ႏိုးတယ္.. ေရလဲ ငတ္တယ္… အေပါ့လည္း ခဏခဏသြားတယ္.. ေနာက္ပိုင္း လူက တျဖညး္ ျဖည္း ပိန္က်လာတယ္ေလ… အဲဒါနဲ႔ ဆရာ၀န္ျပ.. ဆီးစစ္ ေသြးစစ္ေတာ့ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ရွိေနတာတဲ့…. အခုေတာ့ သူက ေဆးေတြ ေသာက္ေနရတယ္ေလ…. ေမေမလည္း အခုမွ ေဆးနဲ႔ ေတြ႔လုိ႔လား မသိပါဘူး .. ျပန္၀လာတယ္….. ဆီးခ်ိဳေရာဂါကို ေပ်ာက္ေအာင္ လုပ္လုိ႔ မရေသးဘူးလား ဦးရီးေတာ္…. ေနာက္ပိုင္း သူက မ်ိဳးရုိးလုိက္တယ္ဆုိတာ ဟုတ္လား… 😦
    သိခ်င္တယ္…. ဆုိင္မဆုိင္ေပါ့…

    • Dr.lwanwai says:

      အမ်ိဳးအစားႏွစ္မ်ိဳးလုံးက အနည္းနဲ႔အမ်ား မ်ိဳးရုိးလုိက္ႏုိင္တယ္။ ဆီးခ်ိဳ ၁ အတြက္ကုိေတာ့ ေပ်ာက္ေအာင္ ကုသလုိ႔မရေသးဘူး။ အခု ဆီးခ်ိဳ ၂ နဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ နည္းနည္းဖတ္ရတာက အ၀လြန္တဲ့ လူေတြမွာ အစာအိမ္ကုိခ်ဳ႔ံပစ္တဲ့ ခြဲစိတ္မွု Gastric bypass procedures (GBP) ဟာ ဆီးခ်ိဳ ၂ ကုိ ေပ်ာက္ကင္းသေလာက္နီးပါး တတ္ႏုိင္ျပီး ေတာ္ေတာ္ေလးေကာင္းတယ္လုိ႔ဆုိတယ္။
      အသစ္အသစ္ေတြကုိေတာ့ မယုံရဲေသးပါဘူး။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ အရွင္းမေပ်ာက္ ႏုိင္ေသးဘူးပဲ မွတ္ထားတယ္။

  6. လာဖတ္သြားတယ္..🙂
    အစ္မအလြန္စားခ်င္ေသာ ေရႊပုဇြန္မလိုင္မုန္႔လက္ေဆာင္ရလာျပီေလ..အစ္မက အခ်ိဳအရမ္းၾကိဳက္ေတာ႔ စားလိုက္ဦးမယ္..😛

    ေလးစားပါတယ္ ဆရာ.. ဆက္လုပ္…
    က်န္းမာေရးဗဟုသုတေတြကိုအားေပးတယ္…😀

  7. flowerpoem says:

    ဆီးခ်ိုဳေရာဂါအေၾကာင္းကို လာဖတ္သြားပါတယ္ရွင္. ဗဟုသုတရလို႕ေက်းဇူးပါ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s