ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား-၁ႏွင့္ ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား-၂ (၏အခ်ိဳ႔ေသာျပႆနာမ်ား) တြင္ ကာလတုိအတြင္း ဆီးသြားမ်ားျခင္း၊ ေရငတ္လြန္ျခင္းႏွင့္ တစ္ခါတရံ ကုိယ္အေလးခ်ိန္က်လာျခင္း တုိ႔ကုိ ေတြ႔ရျခင္းအားျဖင့္ ေရာဂါအမည္ကုိ ျမန္ဆန္စြာ တပ္ႏုိင္လုိက္ၾကသည္။ အဆုိပါ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ ရက္ပုိင္းအတြင္း သုိ႔မဟုတ္ ရက္သတၱပတ္ပုိင္း အတြင္း၌ပင္ တစ္ေန႔တျခား ဆုိးသည္ထက္ ဆုိးလာတတ္သည္ ကုိေတြ႔ရသည္။

ဆီးခ်ိဳ-၁ ေရာဂါသည္မ်ား ၏ ေလးပုံတစ္ပုံခန္႔သည္ ေရာဂါအမည္တပ္သည့္ကာလ၌ ကီတုန္းဆက္စပ္အက္ဆစ္ဓာတ္မ်ားျခင္း (Diabetic ketoacidosis) ျဖစ္ေနသည္ကုိ ေတြ႔ရေလသည္။ ဆီးခ်ိဳ-၁ မွအပ အျခားဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစားမ်ားတြင္မူ အျခားေသာ အေၾကာင္းမ်ားျဖင့္ ေရာဂါကုိ ရွာေတြ႔တတ္သည္။

ေရာဂါရွာေတြ႔ေစေသာအေၾကာင္းမ်ား

ေရာဂါကုိ ရွာေတြ႔ေစေသာ အျခားအေၾကာင္းမ်ားကုိ ေဖာ္ျပရလွ်င္
-ပုံမွန္ေဆးစစ္စဥ္ေတြ႔ျခင္း၊
-အျခားေရာဂါကုိ ရွာေဖြစဥ္ေရွာင္တခင္ေတြ႔ျခင္း၊
-မ်က္စိမွုန္သျဖင့္ စစ္ေဆးစဥ္ေတြ႔ရွိျခင္းႏွင့္
-အေၾကာင္းမဲ့ ႏုံးခ်ိျခင္းေၾကာင့္ စစ္ေဆးစဥ္ေတြ႔ျခင္း
စသည္တုိ႔ ပါ၀င္သည္။

ယင္းတုိ႔မွ အျပင္အပအားျဖင့္ ဆီးခ်ိဳကုိ ရွာေတြ႔သည္မွာ ဆီးခ်ိဳ၏ ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါမ်ား ျဖစ္ေသာ
-ႏွလုံးေရာဂါ၊
-ေလျဖတ္ေရာဂါ၊
-အာရုံေၾကာေရာဂါႏွင့္
-အနာမက်က္ျခင္း၊
-မ်က္စိမွုန္ျခင္း၊
-မွုိေၾကာင့္ျဖစ္ေသာေရာဂါအခ်ိဳ႔ႏွင့္
-ကုိယ္၀န္သည္မ်ား ကေလးထြားထြားေမြးျခင္း
-ေသြးအတြင္းသၾကားဓာတ္က်သြားျခင္း
စေသာအေၾကာင္းမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္၍လည္း ဆီးခ်ိဳကုိ စစ္ေဆးေတြ႔ရွိလာတတ္သည္။

ဆီးခ်ိဳေရာဂါဟုသတ္မွတ္ပုံ

ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၏ အမွတ္အသားကား ေသြးအတြင္းသၾကားဓာတ္ပမာဏ (အျမဲ သုိ႔မဟုတ္ မၾကာခဏ) ျမင့္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားမွ တစ္ခ်က္ကုိေတြ႔လွ်င္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါဟူ၍ သတ္မွတ္ႏုိင္သည္။

၁–မနက္စာမစားမီ ဂလူကုိမီတာျဖင့္ တုိင္းတာေသာ အခါ ေသြးရုိးရုိးအတြင္း (Whole blood-ေသြးရည္ၾကည္ အျပင္ ေသြးကုိဖြဲ႔စည္းထားေသာ အျခားအရာအားလုံးပါ၀င္သည္ ) သၾကားဓာတ္ပမာဏ 6.1mmol/l ထက္မ်ားျခင္း(fasting blood glucose ≥ 6.1 mmol/l)

၂–အုိဂ်ီတီတီ (Oral glucose tolerent test) စစ္ေဆးမွုအရ ဂလူးကုိစ့္ ၇၅ ဂရမ္ ေသာက္ျပီး ၂ နာရီအၾကာတြင္ ဂလူကုိမီတာျဖင့္ ေသြးရုိးရုိးအတြင္း (Whole blood-ေသြးရည္ၾကည္ အျပင္ အျခားအရာ အားလုံးပါ၀င္သည္ ) သၾကားဓာတ္ပမာဏ 11.1mmol/l ထက္မ်ားျခင္း

၃–သၾကားဓာတ္မ်ားေသာ လကၡဏာႏွင့္တကြ (ဂလူကုိမီတာႏွင့္ )ေရွာင္တခင္ ေသြးရုိးရုိးအတြင္းသၾကားဓာတ္ပမာဏကုိစစ္ေဆးရာ 11.1mmol/l ထက္မ်ားျခင္း

ကုိးကား။ ။ Elizavetinskaya Hospital (Russian Federation; St Petersburg;) ဓာတ္ခြဲခန္း—ဇယား-[1]

ဇယား[1]

ဆီးခ်ိဳေရာဂါႏွင့္သက္ဆုိင္ေသာသၾကားဓာတ္ပမာဏမ်ား
ရုိးရုိးေသြး (whole blood) (mmol/l)

ေသြးရည္ၾကည္
(plasma blood)(mmol/l)

ေသြးျပန္ေၾကာမွ (venous blood)

ဆံျခည္မွ်င္ေသြးေၾကာမွ (capillary blood ))

ေသြးျပန္ေၾကာမွ (venous blood ))

ဆံျခည္မွ်င္ေသြးေၾကာမွ (capillary blood) )

ဆီးခ်ိဳ
(DM)

အစာမစားမီ
(fasting)
≥6.1 ≥6.1 ≥7.0 ≥7.0

အစာစားျပီး နာရီ
( 2
hr.
PP)

≥10.0 ≥11.1 ≥11.1 ≥12.2
OGTT test သၾကားဓာတ္ပုံမမွန္ျခင္း
အစာမစားမီ
(fasting)
<6.1 <6.1 <7.0 <7.0
အစာစားျပီး နာရီ
( 2
hr.
PP)
≥6.7; <10.0 ≥7.8; <11.1 ≥7.8; <11.1 ≥8.9 ; <12.2
အစာမရွိသၾကားဓာတ္
ပုံမမွန္ျခင္း
အစာမစားမီ
(fasting)
≥5.6; <6.1 ≥5.6; <6.1 ≥6.1; <7.0 ≥6.1; <7.0
အစာစားျပီး နာရီ
( 2
hr.
PP)
<6.7 <7.8 <7.8 <8.9

အကယ္၍ သၾကားဓာတ္ပမာဏ တက္ေနပါက ေနာက္ေန႔တြင္ ထပ္မံစစ္ေဆးရမည္။ သမားေတာ္အမ်ားစုမွာ မနက္စာမစားမီ ဂလူကုိမီတာႏွင့္ စစ္ေဆးေသာ ေသြးရုိးရုိးအတြင္း သၾကားဓာတ္(ေသြးရည္ၾကည္ႏွင့္အေႏွာမ်ားပါ၀င္သည္) 6.1mmol/l ထက္မ်ားျခင္းႏွစ္ၾကိမ္ျဖစ္ပါက ဆီးခ်ိဳဟု ေရာဂါအမည္တပ္ရန္ စဥ္းစားပါသည္။ (အစာမရွိမီသၾကားဓာတ္ပမာဏ-fasting blood glucose ≥ 6.1 mmol/l ႏွစ္ၾကိမ္ႏွင့္အထက္ )

အစာမရွိ-သၾကားဓာတ္ပုံမမွန္ျခင္းသတ္မွတ္ခ်က္(impaired fasting glucose)

မနက္စာမစားမီ ေသြးရုိးရုိးအတြင္း(Whole blood) သၾကားဓာတ္ပမာဏ 6.1 mmol/l ထက္နည္းေနသည္ မွန္ေသာ္လည္း 5.5 mmol/l ထက္မ်ားေနပါက အစာမရွိ-သၾကားဓာတ္ပုံမမွန္ျခင္း (impaired fasting glucose) ျဖစ္ေနသည္ ဟု ေခၚေ၀ၚသည္။

အုိဂ်ီတီတီစမ္းသပ္မွု-သၾကားဓာတ္ပုံမမွန္ျခင္းသတ္မွတ္ခ်က္(impaired glucose tolerent test)

တစ္ဖန္ အုိဂ်ီတီတီ စမ္းသပ္မွု၌ သၾကားဓာတ္ပမာဏ 11.1mmol/l ေအာက္ ရရွိေသာ္လည္း 7.8 mmol/l အထက္ ေတြ႔ရွိရလွ်င္လည္း အုိဂ်ီတီတီစမ္းသပ္မွု-သၾကားဓာတ္ပုံမမွန္ျခင္း (impaired glucose tolerent test) ဟုေခၚေ၀ၚသည္။

အၾကိဳဆီးခ်ိဳမ်ား

၄င္း အစာမရွိ-သၾကားဓာတ္ပုံမမွန္ျခင္း ႏွင့္ အုိဂ်ီတီတီစမ္းသပ္မွု-သၾကားဓာတ္ပုံမမွန္ျခင္း ျဖစ္ရပ္ႏွစ္ရပ္စလုံးကုိ အၾကိဳဆီးခ်ိဳအဆင့္ ဟူ၍ သတ္မွတ္သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ယင္းျပႆနာနွစ္ခုမွာ ေနာင္တစ္ခ်ိန္ ဆီးခ်ိဳစင္စစ္ (သုိ႔တည္းမဟုတ္ ႏွလုံးေရာဂါမ်ား) ျဖစ္ရန္ လြန္စြာ အားေပးေသာ ျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ဂလုိင္ကိတ္တက္ေဟမုိဂလုိဘင္(Glycated haemoglobin/HbA1C)ဆက္စပ္မွု

ဂလုိင္ကိတ္တက္ေဟမုိဂလုိဘင္ (HbA1C) 6.0% ႏွင့္အထက္ ကုိ ပုံမမွန္အေျခအေန ဟု ဓာတ္ခြဲခန္းအမ်ားစုက လက္ခံထားသည္။ HbA1C ကုိ အေျခခံအားျဖင့္ ( HbA1C သည္ ရက္ ၉၀ အတြင္း လူနာ၏ေသြးအတြင္း သၾကားဓာတ္ပမာဏ မည္သုိ႔ျဖစ္ခဲ့သည္ကုိ ေဖာ္ျပသျဖင့္ ) ကုသမွုေျခရာခံ အျဖစ္ အသုံးျပဳသည္။ အခ်ိဳ႔ သမားေတာ္မ်ားကလည္း ယင္းကုိ ကုသမွုေျခရာခံ အေနနွင့္သာမက ေရာဂါရွာေဖြစဥ္ ကာလမွာကတည္းက ေရာဂါအေျခအေန အဆင့္အတန္းကုိ သိရွိေရးအတြက္ အသုံးျပဳတတ္သည္။ ေရာဂါကုသစဥ္တြင္ HbA1C ကုိ 7.0% ေအာက္ေရာက္သည္အထိ ရည္မွန္းျပီး ကုသၾကသည္။ အခ်ိဳ႔ကမူ 6.5% ေအာက္အထိ ရည္မွန္းကုသၾကရန္ ညႊန္ၾကားၾကသည္။

အဘယ္ေၾကာင့္ HbA1C ကုိ ဤသု႔ိ တိက်စြာ ခ်ခုိင္းထားရသနည္း ဟူမူကား HbA1C ကုိ ဆုိခဲ့ေသာ (7.0%) ပမာဏထက္ နည္းေအာင္ ခ်၍ ကုသထားပါက ကာလရွည္ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါမ်ား (မ်က္စိေရာဂါ၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ စသည္တုိ႔) ျဖစ္ပြားႏွုန္းကုိ သိသာစြာ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏုိင္စြမ္း ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပသည္။

DrLwanwai

Comments
  1. ေဆးပညာ ဗဟုသုတေတြဖတ္မွတ္သြားပါတယ္
    အစစအရာရာအဆင္ေျပပါေစ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s