ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား-၁ သည္ ခႏၶာကုိယ္၏ ကာဘုိဟုိက္ဒရုိက္ မက္တာဘုိးလစ္ျဖစ္စဥ္ ( ျဖိဳခြဲျခင္း ၊ေပါင္းစပ္ျခင္း၊ ဓာတုပစၥည္း အမ်ိဳးမ်ိဳး အသြင္ေျပာင္းျခင္း၊ စြမ္းအင္အျဖစ္ ေျပာင္းျခင္း၊ စြန္႔ထုတ္ျခင္း စသည့္ ျဖစ္စဥ္) အတြက္ အဓိကျဖစ္ေသာ အင္ဆူလင္ ဟုိမုန္း လုံးလုံးလ်ားလ်ား မရွိေတာ့သျဖင့္ ေသြးအတြင္း သၾကားဓာတ္ပမာဏ တက္လာေသာ ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိၾကျပီးျဖစ္သည္။ ထုိနည္းတူ အင္ဆူလင္ဟုိမုန္းကုိ အစာအိမ္၏ေအာက္ဘက္တြင္ ကပ္လ်က္တည္ရွိေသာ ပန္ကရိယ (pancreas) အတြင္းရွိ ဘီတာဆဲလ္မ်ားက ထုတ္လုပ္ေၾကာင္း သိရွိၾကျပီးျဖစ္သည္။ဆက္လက္၍ ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား-၁ ကုိ ကာကြယ္၍ ရမရ တင္ျပရမည္။ ကေလးသူငယ္မ်ားတြင္ ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား-၁ ျဖစ္ႏုိင္မျဖစ္ႏုိင္ကုိ မ်ိဳးရုိးဗီဇမ်ားကုိ Screening လုပ္၍ စစ္ေဆးျခင္းအားျဖင့္ ၾကိဳတင္ခန္႔မွန္းရန္ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏုိင္သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ ယင္းဆီးခ်ိဳ-၁ သည္ HLA မ်ိဳးရုိးဗီဇ DR3 နဲ႔ DR4 ပုိင္ဆုိင္သည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားတြင္ ေတြ႔ရေလ့ရွိေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ဆီးခ်ိဳ-၁ ျဖစ္ရျခင္း၏ အျခားအေၾကာင္းရင္း တစ္ရပ္အေနႏွင့္ ပုိး၀င္ဖ်ားနာျခင္း (infection)ကုိ သံသယ ျဖစ္ေသာ္လည္း လုံေလာက္ေသာ သက္ေသျပႏုိင္မႈ မရွိသျဖင့္ တုပ္ေကြးႏွင့္တကြ အျခားဖ်ားနာေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ကုိ ေရာဂါ၏အေၾကာင္းရင္းဟု မာမာထန္ထန္ စြပ္စြဲႏုိင္ျခင္းမရွိေသးေခ်။ အျခားေသာ ဆီးခ်ိဳ-၁ ကုိျဖစ္ေစသည့္အေၾကာင္းရင္းမွာ အင္ျမဴးစနစ္က မိမိ၏ ကုိယ္ပုိင္ဆဲလ္မ်ားကုိ ျပန္လည္တုိက္ခုိက္သည့္ ေအာ္တုိအင္ျမဴး (autoimmune) ျပႆနာ ျဖစ္သည္။ အင္ျမဴးစနစ္သည္ ေအာ္တုိအင္ျမဴး အေနႏွင့္ ပန္ကရိယ (pancreas) မွ ဘီတာဆဲလ္မ်ားကုိ တုိက္ခုိက္တတ္သျဖင့္ ယင္းသုိ႔တုိက္ခုိက္ျခင္းခံရလွ်င္ မူလက အင္ဆူလင္ကုိ ထုတ္ေနက်ျဖစ္ေသာ ဘီတာဆဲလ္မ်ားသည္ အင္ဆူလင္ကုိ မထုတ္ႏုိင္ဘဲ ဆီးခ်ိဳ အမ်ိဳးအစား-၁ ကုိ ျဖစ္ေစတတ္သည္။

ဤအင္ျမဴး သီ၀ရီ သေဘာတရားကို အေျခခံ၍ ဆီးခ်ိဳ-၁ကုိ ကာကြယ္ရန္ၾကိဳးစားၾကပုံမွာ ေရွးဦးစြာ ဘီတာဆဲလ္ ကုိ တုိက္ခုိက္မည့္ Antibody ပုိင္ဆုိင္ထားေသာ ကေလးမ်ားကုိ ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ၾကျပီး ယင္းကေလးမ်ားကုိ ဆီးခ်ိဳမျဖစ္မီ ဗုိက္တာမင္ B3 ေပး၍ ကာကြယ္ရန္ ၾကိဳးစားၾကသည္။ ထုိက္သင့္သေလာက္ အလုပ္ျဖစ္သည္ကုိ ေတြ႔ရေသာ္လည္း ေက်နပ္ဖြယ္ မရွိေသးပါ။

ဆီးခ်ိဳအမ်ဳိးအစား-၂ မွာမူ ၀ေသာသူမ်ားတြင္ ျဖစ္ေလ့ရွိျပီး အင္ဆူလင္ ဟုိမုန္းကုိ ခႏၶာကုိယ္က Resistance ျဖစ္ျခင္း မတုိးေတာ့ျခင္း ေၾကာင့္ ေသြးအတြင္း သၾကားဓာတ္ပမာဏ ျမင့္တက္ရျခင္းျဖစ္သည္။ ဆီးခ်ိဳ-၂ ၏ ျဖစ္ႏုိင္ေခ် ကုိမူ အစားအေသာက္ အေနအထုိင္မ်ားအား က်န္းမာေရးႏွင့္ ညီညြတ္ေအာင္ ေျပာင္းလဲျခင္းျဖင့္ ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္သည္။ အေမရိကန္ဆီးခ်ိဳအသင္း (American Diabetes Association) ကမူ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ကာကြယ္လိုသူမ်ားအား (၁)က်န္းမာေရးႏွင့္ ညီညြတ္ေသာ ကုိယ္အေလးခ်ိန္တြင္ ထားရွိရန္ (၂)တစ္ပတ္လွ်င္ ေလ့က်င့္ခန္း ၂နာရီခြဲခန္႔ လုပ္ရန္၊(၃) အဆီေလွ်ာ့စားျပီး (၄)အမွ်င္ဓာတ္ပါေသာ အစားအေသာက္ မ်ားမ်ားစားရန္ ညႊန္ၾကားသည္။ ဤေနရာ၌ က်န္းမာေရးႏွင့္ ညီညြတ္ေသာ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ဆုိသည္မွာ BMI 25 ထက္မေက်ာ္ေအာင္ ထားရန္ ဆုိလုိသည္။ BMI ၏ အရွည္စာလုံးမွာ Body Mass Index ဟူ၍ ျဖစ္ျပီး တြက္ပုံတြက္နည္းမွာ လြယ္ကူသည္။ BMI=Weight in kg/ (Height in meter)² ( ခႏၶာကုိယ္အေလးခ်ိန္ကုိ ကီလုိဂရမ္ေျပာင္း၍ ရလာဒ္ကုိ မီတာႏွင့္ေဖာ္ျပေသာ အရပ္အျမင့္၏ ႏွစ္ထပ္ကိန္း ျဖင့္ စားျခင္း ျဖစ္သည္။ ဥပမာ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ ၅၀ ကီလုိဂရမ္ႏွင့္ အရပ္အျမင့္ ၁.၆၅ မီတာ ျမင့္ေသာ ေမာင္ျဖဴ၏ BMI သည္ 18 kg/m² ျဖစ္ျပီး ဤကုိယ္အေလးခ်ိန္ (၅၀ ကီလုိဂရမ္) ကုိ ၁.၆၅ မီတာ ျမင့္ေသာလူတစ္ေယာက္အတြက္ သင့္ေလ်ာ္သည့္ အေလးခ်ိန္ဟု ဆုိႏုိင္သည္။ အကယ္၍ ေမာင္ျဖဴသာ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ ၇၅ ကီလုိဂရမ္ ရွိပါက BMI 27.5 kg/m² ျဖစ္ျပီး (break point ျဖစ္ေသာ BMI 25 kg/m² ထက္ ေက်ာ္လြန္၍ သြားသျဖင့္) က်န္းမာေရးအတြက္ သင့္ေလ်ာ္သည့္ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ဟု မဆုိႏုိင္ေတာ့ေခ်။

Glycemic Index နည္းေသာ အစားအေသာက္မ်ား စားရန္ အၾကံျပဳၾက ညႊန္းဆုိၾကေသာ္လည္း ဆီးခ်ိဳေရာဂါကုိ တိတိပပ ကာကြယ္ႏုိင္ေၾကာင္း ခုိင္လုံေသာ သက္ေသ မရရွိေသးေပ။ အခ်ဳိ႔ေသာ ေလ့လာခ်က္မ်ားအရ အေရွ႔ေတာင္အာရွက ႏုိင္ငံမ်ားသည္ Glycemic Index မ်ားေသာ အစားအေသာက္မ်ား ( ဥပမာ ဆန္၊ အာလူး) ကုိ အားျပဳျပီးစားေသာ္လည္း အ၀လြန္ျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္ျခင္းမ်ားႏွင့္  ဆက္စပ္မႈကုိ ေျပာပေလာက္ေအာင္ မေတြ႔ရဟု ဆုိသည္။ ငယ္စဥ္က မိခင္ႏုိ႔တုိက္ေကၽြးျခင္း ခံလာရသူမ်ား သည္ ဆီးခ်ိဳ-၂ကုိ ထုိက္သင့္သေလာက္ ကာကြယ္ျပီးျဖစ္အေၾကာင္း အေထာက္အထားမ်ား ေတြ႔ရသည္။

အခ်ဳပ္ဆုိရလွ်င္ ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား-၁ ကုိ ကာကြယ္ရန္မလြယ္ကူ။ ဆီးခ်ိဳအမ်ိဳးအစား-၂ ကုိ ကာကြယ္ရန္မူ အေမရိကန္ဆီးခ်ိဳအသင္း၏ အၾကံျပဳခ်က္အတုိင္း (လူအမ်ားအျပား သိရွိျပီးျဖစ္ေသာ) ကုိယ္အေလးခ်ိန္ကုိ ထိန္းရန္၊ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ရန္၊ (တစ္ေန႔ နာရီ၀က္ခန္႔ လမ္းျမန္ျမန္ေလွ်ာက္ျခင္းျဖင့္ လုံေလာက္ပါသည္)၊ အဆီေလွ်ာ့စား၍ အမွ်င္ဓာတ္မ်ားမ်ားစားၾကရန္ အၾကံျပဳလုိသည္။

Dr.Lwanwai

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s